5.a.2 Ondersteuning mantelzorgers is bekend

Wat gebeurt er al?

Het projectteam Inwonerparticipatie heeft in 2025 en 2026 alle gemeenten bezocht en geïnventariseerd wat er per gemeente gebeurt op dit beslispunt.

• De gemeente Borsele ondersteunt mantelzorgers via Welzijnshuis Borsele met advies, praktische hulp en waarderingsinitiatieven en biedt daarnaast informatie over voorzieningen zoals (pré-)mantelzorgwoningen. Hiermee wordt de positie van mantelzorgers versterkt en ondersteund.
• De gemeente Goes geeft aan dat het ondersteuningsaanbod, zoals het Mantelzorgpunt van SMWO, beschikbaar, op maat en kosteloos is, maar dat de bekendheid ervan mogelijk nog aandacht vraagt. Hiermee ligt er een kans in het vergroten van bereik en zichtbaarheid.
• De gemeente Hulst ondersteunt mantelzorgers via Hulst voor Elkaar, dat diverse voorzieningen organiseert zoals het mantelzorgcompliment, mantelzorgcafés, lotgenotengroepen en netwerkbijeenkomsten in Zeeuws-Vlaanderen. Daarnaast is er een steunpunt mantelzorg beschikbaar waar mantelzorgers terechtkunnen voor informatie, advies en ondersteuning.
• De gemeente Kapelle zet via welzijnsteam LINK extra in op ondersteuning van mantelzorgers, biedt jaarlijks een blijk van waardering en herijkt het mantelzorgbeleid, waarbij registratie als mantelzorger mogelijk is. Hiermee wordt de positie en ondersteuning van mantelzorgers versterkt.
• De gemeente Middelburg ondersteunt mantelzorgers via Manteling en onafhankelijke cliëntondersteuning (meedenkers), aangevuld met waarderingsinitiatieven en inzet op extra informatiecampagnes. Hiermee wordt de positie en ondersteuning van mantelzorgers verder versterkt.
• De gemeente Reimerswaal biedt mantelzorgondersteuning via het lokaal team en organiseert activiteiten, soms in samenwerking met Kapelle en Borsele, en staat open voor verdere samenwerking binnen Zeeland. Hiermee wordt ondersteuning voor mantelzorgers regionaal en lokaal versterkt.
• De gemeente Terneuzen biedt mantelzorgondersteuning via aan-z, met maatwerk, specialistische kennis en directe hulp voor overbelaste mantelzorgers. Hiermee wordt de ondersteuning van mantelzorgers professioneel en laagdrempelig georganiseerd.
• De gemeente Vlissingen biedt mantelzorgondersteuning via het Mantelzorgpunt van Buurtteams Vlissingen voor alle inwoners die zorgen voor een naaste. Hiermee wordt ondersteuning voor mantelzorgers laagdrempelig en centraal georganiseerd.

Het projectteam Inwonerparticipatie heeft in 2025 en 2026 informatie opgehaald bij de Zeeuwse Zorg Coalitie en geïnventariseerd wat er gebeurt op dit beslispunt.

• De Zeeuwse Steunpunten Mantelzorg en Stichting Manteling verkennen in 2026 de mogelijkheden voor een Zeeuws Expertisecentrum Mantelzorg. Met steun van de Provincie Zeeland worden mantelzorgers uit alle Zeeuwse gemeenten gevraagd mee te denken over de toekomst van mantelzorgondersteuning. De verkenning moet inzicht geven in hoe kennis, ondersteuning en voorzieningen beter kunnen worden afgestemd en hoe een herkenbaar basisaanbod voor mantelzorgers in Zeeland kan worden ontwikkeld.
• Binnen het Mantelzorg Netwerk Zeeland werken Manteling, HR Netwerk Zeeland, HZ University of Applied Sciences en de Zeeuwse Steunpunten Mantelzorg samen aan betere ondersteuning van mantelzorgers. Samen ontwikkelden zij een toolbox voor werkende mantelzorgers, werkgevers en leidinggevenden. De toolbox helpt bij bewustwording, het bespreekbaar maken van mantelzorg, het maken van afspraken en het vinden van een goede balans tussen werk en zorgtaken.
• Het project Zelfhulp in Zeeland dat wordt uitgevoerd in opdracht van de stuurgroep Positief Gezond Zeeland van de Zeeuwse Zorg Coalitie richt zich op het ontwikkelen van een toegankelijke digitale voordeur waarmee inwoners binnen twee stappen passende zelfhulp kunnen vinden. Het gaat om het bieden van duidelijke routes, begrijpelijke informatie en laagdrempelige ondersteuning, zowel online als fysiek, bijvoorbeeld via de bibliotheek.
• In de klankbordgroepbijeenkomst van 9 april 2025 is het thema Mantelzorg besproken vanuit de organisaties SMWO (Betty Lefrandt) en Stichting Manteling (Michaela Vlot). In iedere gemeente in Zeeland is een mantelzorgsteunpunt beschikbaar. Ondersteuning is (bijna altijd) gratis. De mate van ondersteuning die geboden wordt, verschilt echter per gemeente. Er wordt gewerkt aan het verbeteren van de bekendheid van de steunpunten en eenduidiger beleid.
• In juli 2024 verscheen het rapport Onderzoek Zeeuwse mantelzorgers, uitgevoerd door Manteling in opdracht van Zorg in Balans. Doel van het onderzoek was te onderzoeken hoe mantelzorgers in Zeeland beter ondersteund kunnen worden.
• In de bijeenkomst van de klankbordgroep van november 2023 was Mira Weber, directeur van Stichting Manteling aanwezig. Elke gemeente kan naar eigen inzicht bepalen in welke mate mantelzorgers worden ondersteund en welke extra inzet zij van mantelzorgers verwachten. Dit leidt tot grote verschillen tussen gemeenten. In elke gemeente is er wel een mantelzorgsteunpunt / loket. De vindbaarheid van het mantelzorgpunt en of de informatie over mantelzorg verschilt per gemeente en vraagt bij verschillende gemeenten nog aandacht.
  Stichting Manteling heeft contact met de mantelzorgsteunpunten en gebruikt het jaar 2024 onder andere om te werken aan een digitaal en fysiek document waarin de meest gestelde vragen en antwoorden voor mantelzorgers worden beschreven. De klankbordgroep spreekt af met Mira dat zij de website van de eigen gemeente bekijken en vragen of opmerkingen doorgeven aan het mantelzorgpunt in de eigen gemeente.

Overige initiatieven:

• De app (Be)grip op dementie is ontwikkeld om mantelzorgers van mensen met dementie beter te ondersteunen. Deze app biedt:
  • Informatie per fase van de ziekte
  • Regionaal zorgaanbod afgestemd op de situatie van de mantelzorger
  • Praktische tips en adviezen van betrouwbare bronnen (zoals Alzheimer Nederland en Vilans)
  • Steun en herkenning via verhalen van andere mantelzorgers

Welke organisaties zijn erbij betrokken?

Hoort bij thema:

• Mantelzorg

Komt voort uit voorstel:

Van Inwonergroep: